SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA NEDİR?

SORUŞTURMA NEDİR?

  • Soruşturma; şikayet, ihbar yahut başka bir şekilde bir suçun işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrenen Cumhuriyet savcısının yaptığı araştırma işlemlerinin tamamıdır. Cumhuriyet savcısı, kamu davası açmaya gerek olup olmadığına karar vermek için kural olarak gizli, yazılı ve hızlı bir şekilde soruşturma işlemlerini yürütür. Savcılık, soruşturma aşamasında şüphelinin lehine ve aleyhindeki tüm delillerin elde edilmesi, delillerin muhafazası ve mahkemeye sunulması işlemlerini bizzat yaparak ya da denetleyerek adil bir yargılamanın yapılmasını sağlar. Savcılık soruşturmayı, adli kolluk görevlileri yani Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü personeli aracılığıyla yürütür. Kolluk görevlilerinin, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar haricindeherhangi bir işlem yaparken Cumhuriyet Savcısı’ndan buna ilişkin bir emir almış olması gerekir.
  • Soruşturmanın her aşamasında avukatın; şüpheli ile görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz. Avukat, soruşturma evresinde gizlilik kararı olmayan dosyaların içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin bir nüshasını harçsız olarak alabilir.
  • Soruşturma aşaması savcılıkça üç şekilde tamamlanabilir. Bunlar; soruşturmaya yer olmadığı (SYOK) kararı verilmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı (KYOK) verilmesi ve iddianame düzenlenmesi.
    1. Savcılıkça ihbar ve şikayetin durumu soruşturma yapılmasını gerektirmediği kanaatine varılırsa soruşturmaya yer olmadığı kararı verilerek soruşturmaya girişilmez.
    2. Savcılık tarafından yürütülen soruşturma neticesinde şüpheli hakkında kovuşturmaya geçme olanağı yahut yeterli delil bulunamazsa kamu davasının açılmamasına yani kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. İş bu karara itiraz yolu açıktır. İtiraz yazılı olarak savcılığın bağlı bulunduğu Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır ve hakim kararın yerindeliğini inceler. İtirazın kabulü halinde KYOK kaldırılır ve soruşturmanın genişletilmesine yahut iddianame düzenlenilmesine karar verilir.
    3. Savcılık, soruşturma neticesinde suç işlendiğine dair yeterli şüpheye ulaşırsa şüpheli/ler hakkında iddianame düzenleyerek görevli ve yetkili ceza mahkemesinde bir ceza davası açar.

KOVUŞTURMA NEDİR?

  • Kovuşturma, şüpheli hakkında yapılan soruşturma neticesinde Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen iddianamenin, ceza mahkemesince kabul edilmesiyle başlayan yargılama sürecidir. Kovuşturma aşaması, iddianamedeki fiil ve fail hakkında yargılama yapılmasıdır.
  • Kovuşturmanın en önemli özelliği duruşmalı şekilde yapılmasıdır. Soruşturma aşaması yazılı iken kovuşturmada sözlülük ilkesi esas olup hakimin fail ve diğer taraflar ile istisnai durumlar haricinde yüz yüze iletişim kurması ve beyanlarını alması gerekir.
  • Toplanan deliller mahkeme tarafından değerlendirilir ve mahkeme hüküm verme aşamasına geçer. Savcılık, esas hakkında mütalaa vererek yargılamaya konu suç ve fail hakkında son görüşünü ve talebini açıklar. Mütalaa sonrası fail ve müdafiine savunma yapmak üzere imkan tanınır. Yargılama sonucunda ceza mahkemesi aşağıdaki hükümlerden birini verir:
    1. Mahkumiyet kararı,
    2. Beraat kararı,
    3. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı,
    4. Güvenlik tedbirine hükmedilmesi kararı,
    5. Davanın düşmesi kararı.

SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMANIN FARKLARI NEDİR?

  • Soruşturma, Cumhuriyet Savcısı tarafından gizli, yazılı ve hızlı bir şekilde yürütülür. Usul işlemlerinin maddi gerçeği araştırma ve adil yargılamayı sağlamak amacıyla yapıldığı bir ceza muhakamesi evresidir.
    1. Kovuşturma, soruşturmanın temelini attığı yargılama aşaması olup ceza mahkemeleri tarafından yürütülen, iddia ve savunmanın karşılıklı tartıştığı ve delillerin değerlendirildiği yargılama aşamasıdır. Kural olarak herkese açık, sözlü ve duruşmalı şekilde yapılır.
    2. Soruşturmada müşteki ve şüphelinin hakları daha kısıtlıyken kovuşturmada bu kısıtlama yoktur.
    3. Soruşturmada savcılıkça gerçekleştirilen işlemler Sulh Ceza Hakimliği iznine ve gözetimine tabi iken kovuşturmada ceza mahkemesi işlemlerinde bu anlamda bir denetim mekanizması mevcut değildir.
Scroll Up